M o D i R - E - i R a N i

• چرا دولتهاي محلي براي مردم مناطق مهم است ؟
• دليل واگذاري اختيارات به مناطق چيست ؟
• همه كشورها علاقه‌مند و به دنبال توسعه هستند . واگذاري اختيارات به مردم مناطق مختلف پيش‌نياز توسعه است .
• ما حكومتهاي محلي را از بعد مديريتي بررسي مي‌كنيم . يعني از بعد « برنامه‌ريزي ، سازماندهي ، هدايت و سرپرستي، بسيج منابع انساني و امكانات و كنترل»

فرق دولت و حكومت؟
دولت : نهادي است كه از طريق فراگردهاي سياسي شكل گرفته است و رسميت مي‌يابد و هر دولتي داراي حكومتي است .
حكومت : به معناي اشخاص است كه مناصب و مقامات رسمي را در اختيار دارند . حكومت تشكيل مي‌شود از دو مجموعه :
1- فرمانروايان
2- فرمانبران
حكومت كارگزار و نماينده دولت است و هم چنين حكومت ابزار دولت است . بعد از تشكيل حكومت دولت داراي ثبات نسبي مي‌شود .
حكومت « از ديد مباحث ‌ما » مديريت عمومي / مديريت دولتي » است.

ما در هر كشوري دو نوع مديريت داريم :
1- عمومي(Public)
2- خصوصي (private)
هر دولتي براي بقاي خود نيازمند حكومت ( مديريت عمومي / دولتي ) است .
مديريت و سرپرستي امور مردم = حكومت براي دولت
از لحاظ سابقه تاريخي تشكيل حكومت براي دولتهاي مختلف به زمان مادها برمي‌گردد .
هردوت می گوید: نخستين جايي كه حكومت ثبت شده است در زمان مادها بود
" دیاکو" تيم كابينه

تقسيم‌بندي ساختار دولت :

- حكومت متصل ( union state )
              مانند دولتهاي پادشاهي كه به دلايل وراثتي يا تاريخي زير نظر چند سلطان ویک پادشاه اصلي قرار مي‌گيرند . ( مالزي چندین شاه و 1 پادشاه دارد )

- حكومت متحد ( Federal state )
             در اينجا چند دولت با حفظ استقلال در امور داخلي و هماهنگي خارجي و دفاعي وجود دارد . ماننئدآلمان ، فدرال و امارات متحده عربي

- حكومت متفق ( confedration state )
            چند دولت با حفظ استقلال داخلي و بين‌المللي و با عهدنامه بين‌المللي اشتراك مساعي مي‌كنند . مانند: اتحاديه اروپا - ناتو و سازمان ملل .

ويژگي‌هاي مديريت دولتي در مقايسه با مديريت خصوصي‌ :

·         مسئله قانون اساسي( constitution)

·         منفعت عمومي (Public Interest)

·         عدم اولويت‌ بازار(Market )

·         حاكميت (Sovereignty)

حاكميت نشانة قدرت و اقتدار سياسي دولت است و به دليل اعتماد مردم در اختيار دولت قرار داده شده است .
دولت به دليل حاكميت خط‌مشي‌گذاري ها و چارچوبهايي از موضع حاكميت به سازمانها ومردم ديكته مي‌كند.

رويكردهاي مديريت در بخش عمومي
1- رويكرد مديريتي يا اقتصادي به دولت
2- رويكرد سياسي به دولت
3- رويكرد حقوقي به دولت
4- نگرش يا رويكرد سيستمي
           نتیجه اين است كه وقتی دولتي به اين جمع بندي برسد كه براي اداره كشور مقداري از تمركز یا تراکم خود را كم كند این دیدگاه همان نگرش سيستمي است. يعني مسائل مركزي و مهم را دولت مركزي انجام دهد . در برخي از امور حقوق و مسئوليتهاي دولت را به مناطق و مردم تفويض می نماید .

تعريف و ماهيت حكومتهاي محلي
  الف - تعريف سازمان ملل ( Un )
                  تقسيم‌بندي يك كشور بر اساس قانون، كه كنترل امور محلي را به عهده دارد . در اين تعريف دو نكته مهم وجود دارد:
1- حکومت ها قانوني هستند .
2- شامل واحدهاي محلي هستند .

 ب – توني بايرن Tony Byren
حكومت محلي شامل مديريت امور عمومي يك منطقه بوسيله يك هيأت اجرايي از نمايندگان مردم محل است. 
  ج‌- جان كلارك John clark
حكومت محلي جزئي از حكومت ملي يك كشور است كه عمدتاً با موضوعات محلي و اداره امور يك منطقه سر و كار دارد و اولويت‌كاري آنان توسط پارلمان مشخص مي‌شود .

شاخصه‌هاي اصلي حكومتهاي محلي
          حكومت محلي بصورت عمومي داراي سه شاخصه اصل و ضروري مي‌باشد :
1- حكومت محلي موجوديتي سازمان يافته دارد .
2- وجهه و مشخصه حكومتي دارد .
3- داراي عنصر استقلال می باشند ( استقلال مالي ، اداري و بودجه‌بندي )

تعريف جامع دولت محلي ( حكومت محلي )
        حكومت محلي ، موجوديتي ساختار يافته است كه داراي هويت حكومتي بوده و از استقلال اداری برخوردار است . هدف آن ارائه خدمات عمومي به مردم منطقه است. ( با حداكثر كارايي و اثر بخشي ) .

عناصر تشكيل دهنده حكومتهاي محلي
1- قلمرو
2- جمعيت
3- سازمان دائمي
4- هويت قانوني
5- مستقل از ساير حكومتهاي محلي
6- داراي قدرت و وظايف دولتي
7- قدرت جذب در آمد
دولتهاي محلي در امور دفاعي و سياست خارجي به صورت مركزي عمل مي‌كنند .
نرخ عوارض و ماليات را دولتهاي محلي مي‌توانند تغيير دهند .
استقلال اقتصادي حكومت محلي بسيار مهم است، چون ممكن است خواسته‌هاي مردم آن منطقه با خواسته‌هاي دولت مركزي متفاوت باشد .

تاريخچة حكومتهاي محلي
          حکومت محلی در انگليس سابقه طولاني دارد . انگليس پايه گذار حكومتهاي خود گردان محلي بوده است . پس از انگليس فرانسه سابقه طولاني دارد . در امريكا از سال 1950 امور پليس به واحدهای محلی داده شد .
• در دو قرن اخير توجه جدي به امور حكومتهاي محلي انجام شده است .
• اكثر جنگ‌هاي كشورها در مورد خودگرداني دولتهاي محلي بوده است .
• در قرن 11 در فرانسه فردي به نام نورمن از انگليس لشگركشي مي‌كند به فرانسه ور يك حكومت محلي را در آب های نزديك انگليس و فرانسه سرنگون مي‌كند .

• دوره ها را می توان اینگونه از بعد تاریخی دید:
1- قانون انجمنهاي ايالتي و ولايتي
2- هنگام ملي شدن صنعت نفت ( مرحوم مصدق ) قانون انجمن شهر در 1328 تشكيل شد و در سال 1331 به اجرا در آمد و با كودتاي شاه متوقف شد .
3-در سال 1349 شاه، قانون جديد انجمنهاي ايالتي و ولايتي را دنبال مي‌كند كه به صورت نيم بند و لرزان شكل می گیرد و تا سالهاي آخر دهه پنجاه 50 ادامه می یابد .

4- در سال 1358 شوراي انقلاب قانون شوراهاي محلي را تصويب كرد ، ولي اجرا نشد .
5- در سال 1361 با تلاش جهاد سازندگي طرح شوراهاي اسلامي روستاها تصويب و توسط جهاد سازندگی آن زمان اجرا شد.
6- در سال 1365 واگذاري امور از جهاد سازندگي به وزارت كشور صورت گرفت.
7- در سال 1375 قانون شوراها تصويب و در سال 1377 به اجرا در آمد .

دليل اهميت شوراها :
امر شورا ها به مسائل مردم ، خدمات عمومي ، رسيدگي به امور مردم ، رسيدگي به امور شهرها مربوط است .
فراموش نکنیم که شورا ها و شهرداری ها مهم است:
فرانسه : شهردار پاريس ، رئيس جمهور
چين : شهردار شانگهاي ، رئيس جمهور
تركيه : حزب رفاه استانبول ، دولت و نخست‌وزير
ايران : حزب آباد گران ، رئيس جمهور
رويكرد مديريتي : اداره خدمات رساني ، كمك به مردم ، رفع مشكلات

سبكهاي مختلف در اداره حكومتهاي محلي
1- سبك نيمه مختاري
2- سبك تمركز زدا
3- سبك تراكم زدا
4- سبك تمركز گرا

نسخه مناسب ایران
          با تشكيل شورا شيوة تراكم زدايي محدود كه نوعي تمرکز دولتي بود ( شهردار و فرماندار از طرف دولت بودند ولي به آنها اختيارات داده شد ) از سال 77 ( با انتخابات شوراها) به تراكم زدايي پيشرفته تر وارد شد .
اين نسخه ( پيشرفته ) با واقعيت و بافت جمعيتي و سياسي ايران هم خواني بيشتري دارد و موضوع اختیارات گسترده در كشور نهادينه نشده است و در سنين جواني است. مسائل قومي و قبيله‌اي هم هنوز در بخشهايي از كشور حرف اول و آخر را مي‌زند و نيز موقعيت جغرافيايي و بافت كشور و شرايط فرهنگي حاكم بر آن شرايط اختيارات كامل و تمركز زدايي را ايجاب نمي‌نمايد .

كاركردهاي مديريتي در دولتهاي محلي :
1- برنامه‌ريزي
2- سازماندهي
3- مديريت منابع
4- رهبري
5- هدايت
6- كنترل و نظارت

اگر دولتهاي محلي را بعنوان يك سيستم زنده( Dynamic system ) فرض ‌كنيم،آنگاه باید گفت كه حکومت از عناصر مختلفي تشكيل شده است و از محيط تأثير مي‌گيرد .
هر حكومت محلي دو محيط دارد
1- محيط محلي
2- محيط مركزي
يك مدير در محيط جغرافيایي مشخص وظايفي را به عهده دارد كه آن وظايف را انجام مي‌دهد و در محدوده يا محيط پيرامون او دو محیط وجود دارد.
1- محيط محلي
2- محيط ملي

رابطه مديريت با محیط اول رابطه كارآيي است. يعني مردم و نمايندگان آنها ( شوراها ) بر مديريت نظارت مي‌كنند و از او انتظار كار دارند . رابطه مديريت با محیط دوم رابطه پاسخگويي است يعني نسبت به مسايل منطقه و امور آنجا پاسخگو باشد .
مدير براي آنكه بتواند تعادلی ميان خواسته‌هاي نامحدود مردم و امكانات محدود دولتي برقرار كند ناچار است كه برنامه‌ريزي داشته باشد .

اهداف برنامه‌ريزي در دولت هاي محلي
سازمان بدون برنامه ريزي ،توانايي تاباندن يك نورو خط هدایت به آينده را نخواهد داشت در چنین حالتی سازمان يا دولت محلي فقط در گذشته و حال زندگي مي‌كند و آينده‌اي نخواهد داشت .
ما باید باور کنیم ، « امروز همان فردايي است كه ديروز نگرانش بوديم »

برنامه‌ريزي شهري و روستايي :
برنامه ریزی شهری و روستایی، علم اداره و كنترل سيستمهاي شهري و روستايي است كه هدف آن تخصيص بهينه منابع سازمان ( منابع مالي و انساني ) است .
برنامه ريزي شهري و روستايي به دو چيز نياز دارد .
1- مطالعات بنيادي
2- مطالعات كاربردي

مطالعات بنيادي مبتني بر تئوري و نظريه پردازي است و جهت گيري علمي محض دارد و معمولاً در راهبردها ، خط‌مشي‌ها و گروه‌ گشاييهاي كلي سير مي‌كند .
مطالعات كاربردي مبتني بر مشاهدات ميداني و تجربي است و تهية برنامه‌ريزي جا مع شهري بدون مطالعات كاربردي و ميداني ممكن نيست .
بايد در منطقه ای كه نياز به برنامه جامع شهري دارد، مطالعات كاربردي زير انجام شود :
1- جمعيت چه ميزان است؟
2- درآمدها چگونه است ؟
3- روند جمعيت افزايشي است يا خير ؟
4- اين منطقه منابع دارد يا خير ؟
5- وضعيت صنايع چگونه است ؟
6- كشاورزي در چه وضعي است ؟
7- تجارت در چه حدي انجام مي‌شود ؟
پاسخگويي به اين سؤالات و مطالعه پيرامون آنها زمينه ساز برنامه جامع شهري است كه همراه با مطالعات بنيادي، برنامه جامع شهري را آماده مي‌سازد . مطالعات كاربردي و پاسخهاي آن ما را به مطالعه آمايش سرزميني در محل مي‌رساند .

مطالعه آمايش سرزميني:
يعني مطالعه نحوة كاربري زمين در هر منطقه
انواع كاربري :
- مسكوني
- تجاری
- صنعتي
- عمومي
- كشاورزي
فراموش نكنيم كه :
آمايش سرزمين، نخستين گام در برنامه‌ريزي حكومت محلي است كه مشخص مي‌كند به چه كاري بايد مجوز بدهيم و به چه كاري مجوز داده نشود .
چه كساني در برنامه‌ريزي و روستايي صاحب نقش هستند ؟
1-شهرداري عامل اصلي است. (بخشداری و دهداري)
2- حكومت ( منظور حكومت مركزي است ) كه حدود و ثعور و استانداردها را تعيين و نظارت مي‌كند.
3- مردم، كه نظارت بر برنامه را از طريق شوراهاي محلي انجام مي‌دهند ( شوراهاي محلي نقش مجلس را دارند).
از تعامل اين مجموعه ها در هر منطقه برنامه جامع بدست می آید.

اصول بودجه ريزي در حكومتهاي محلي

 بودجه ريزي ( موضوع برنامه عملياتي ) است.
بودجه : تنظيم ، تصويب ، اجراء و كنترل برنامه عملياتي است. برنامه‌اي كه زمان دارد ، ساليانه است و امور آن مشخص و برنامه‌هايش معين است .
بودجه نياز به تنظيم دارد ( بحث اجراء )
نياز به تصويب دارد (بحث كنترل )

كار شهرداري :
مواردي كه در شهرداري بايد براي آن فكر شود عبارتند از :
امور اداري ، خدمات ، ساختمان ، آسفالت ، بهداشت ، پارك ، آب و فاضلاب ، خدمات درماني واجتماعي خدمات تعاوني و امور خيريه،
براي هر يك از اينها بايد محل درآمد پيش بيني شود و گرنه كار شهرداري با مشكل مواجه خواهد شد .

تعريف شورا در ايران

شورا در ایران، تجمع افرادي است كه براي بحث و بررسي و تبادل نظر و مصلحت مردم منطقه تشكيل مي‌شود وپايه‌هاي ديني و اسلامي نيز در آن دخيل است . شوراها نمايندگي 100% و قطعی حاکمیت وحكومت را ندارند و بعنوان حكومت محل منظور نمي‌شوند. يعني تمامي اختيارات سياسي ، قانوني و مديريتي در دست شورا ها نيست .
در برخی از کشور ها ، شورا ها نمايندگي حكومت را دارند ، از جمله در :
• برخي ايالت‌هاي آمريكا
• هند ، در برخي از روستاهاي آن
• برخي از كشورهاي اروپاي شرقي
ساختار غير متراكم
در این ساختاربرخي از مسؤوليت‌ها به نمايندگان محل واگذار شده و دولت در برخي مناطق نمايندگان رسمي دارد ( استانداران و ... )
ساختار داخلي شوراها درايران
در ايران معمولاً شوراها : داراي سه كميسيون مجزا هستند

1- كميسيون توسعه و عمران شهري
2- كميسيون فرهنگ و اجتماعي
3- كميسيون اقتصادي و برنامه‌ريزي

معمولاً اگر شوراها در ايران 15 نفر باشند، در هر كدام از اين كميسيونها 5 نفر فعاليت مي‌كنند .

کمیسیون 1- نظارت بر وظايف مهندسي عمران ، حمل و نقل ، ترافيك ، شهرسازي و مسائل مترو در كميسيون توسعه و عمران شهري انجام مي‌گيرد .

کمیسیون 2- معمولاً مسائل خدمات شهري ، زيست محيطي ، مسائل اجتماعي و امور فرهني و فرهنگسراها ، مسائل تفريحي ، ورزش و امور جوانان را كميسيون فرهنگ و اجتماعي دنبال مي‌كنند .
کمیسیون 3-  معمولاً‌مسائل طرح و برنامه ( ساختار ، طراحي ، برنامه ) ، مسائل اقتصادي ، امور مالي ، محاسبات ، بودجه ، درآمد ، امور حقوقي آموزشها ، تشكيلاتي و قراردادها انجام مي‌دهد .
« در جايي كه شوراها كم است اين كميسيونها با هم ادغام مي‌شوند » .
بر اساس ماده 30 آيين نامه داخلي ،كميسيون ويژه پيش‌بيني شده است. براي بررسي مسائل مهم و حساس كه معمولاً به پيشنهاد اعضا ( دست كم 5 نفر ) انجام مي‌گيرد و شورا تصويب مي‌كند .
در شورا های ایران،اتخاذ تصمیم ها بايد با اكثريت مطلق آرا قانوني شود (بر اساس ماده 15 قانون شورا ها85 – 80% آرای حاضران).
اگر با اجماع باشد بايد از 80 يا 85% بالاترباشد .

اندازه شوراها
عواملی دراندازه شورا اهميت دارند :
1- توزيع جغرافيايي
2- تاريخ و سنت‌ها و اقوام

در هند اندازه شوراها ميان 7 تا 140 نفر است .
در اروپا معمولاً‌ متوسط شوراها خصوصاً اروپاي شرقي 100 نفر است .
در كشور نيوزلند حدود 25 نفر است .
در انگليس ميان 15 تا 150 نفر است .
در امريكا معمولاً بالاي15نفر است .
بزرگترين شوراي شهر جهان شوراي شهر مسكو است با 1400 نفر .
در ايران روستايي كه تا 1500 نفر جمعيت دارد 3نفر عضو . اگر روستا به بخش تبديل شد تعداد اعضاي شورا 5 نفر خواهد بود . اگر شهرك بود و جمعيت شهركها از 200 خانوار بيشتر شد تا سقف 1000 خانوار 3 نفر عضو شورا خواهد داشت.اگر در شهرك‌ها از 1000 خانوار بيشتر شد اعضا 5 نفر خواهد بود . اگر شهر تا 50000 نفر جمعيت داشت 5 نماينده خواهند داشت يعني هر 10000 نفر 1 نماينده . اگر تا 200000 نفر بود 7 نفر عضو
و اگر حدود 100000 نفر بود تعداد اعضا 9 نفر
و اگر بالاي 100000 نفر بود تعداد اعضا 11 نفر
درتهران تعداد اعضاي شورا 15 نفر است .
پايه‌هاي اصلي براي انتخاب اندازه شورا .

1- نمايندگي ( مثلاً اقليت‌هاي مذهبي / كردها / لرها و ... بايد نماينده داشته باشند ) .
2- كيفيت عضويت
3- برنامه‌ریزی و مديريت
4- عامل مسؤوليت

دوره شورا
در كشورهايي كه به صورت دوره‌اي شوراها تشكيل مي‌شود معمولا دوره شوراها از 1 تا 12 سال است.
درامريكا در شوراي كوچه نشينان يك ساله است .
انگليس 3 ساله است .
هند 4 تا 5 سال
فرانسه 6 ساله است .
آلمان 4 ساله است .
ايران 4 ساله است .

در مسئله دوره شورا ها چندنكته ضروري است .
دوره بايد آنقدر طولاني باشد كه افراد داراي اطلاعات لازم با تجربه لازم و توانايي لازم در كار شوند و زمينه طرح‌ها و مصوبات و اقدامات فراهم شود .
و بايدآنقدر كوتاه باشد كه تبديل به حرفه و دكان معامله نشود .
يكسال براي يادگيري كم و كوتاه و 12 سال يا 6 سال زمینه ساز انحراف بيشتر است . پس به نظر مي‌رسد با توجه به شرايط كلي ايران و واقعيت‌هاي موجود دوره 4 ساله دوره نسبتاً مناسب و بهينه باشد .

قدرت و اختيارات شورا
اختيارات و قدرت شوراها را مي‌توان به 5 بخش تقسيم نمود .
1- قدرت قانون‌نگذاري
2- قدرت اداري
3- قدرت مالي
4- قدرت تحقيق و بازرسي شوراها
5- قدرت قضايي ( نيمه قضايي )

در قدرت قانونگذاري مسائل مهمي مطرح است يعني قوانين و مقررات و احكام محلي و رویه هادر آن وضع مي‌شود و بعد شهرداريها موظف به تبعيت از اين قوانين هستند. مثل نقش مجالس شوراي اسلامي در سطح كشور . اين مسائل بايد در قالب قوانين ملي باشد .
اين قانونگداري در چارچوب خانه سازي ، مناطق صنعتي ، بزرگراه‌ها ، فضاي سبز ، وضعيت زمينه‌اي كشاورزي ، بهداشت ترافيك و هم چنين سازمانهايي كه بايد خدمات به مردم برساند مي‌باشد .
قدرت اداري در اصل مديريت كردن است و عبارت است از اين كه شورا بر بخشهاي مختلف شهرداري نظارت مي‌كند و هم‌چنين انتصاب شهردار يا مدير شهر به عهده شوراست به عنوان قدرت اداري آن . تصويب توزيع در يك منطقه ، تغييرات ساختار شهرداري ( معاونت عمراني و .... ) ، ايجاد مراكز تفريحي ، ورزش، فرهنگي

قدرت مالي :اين قدرت از طريق تصويب بودجه و نحوة درآمدها اعمال می ‌شود و نظارت بر انجام بودجه و تراز كردن آن برعهده قدرت مالي است .
شوراها از طريق اين قدرت خود از ميزان مسؤوليت و پاسخگويي شهرداري بازرسي به عمل مي‌آورند . بازرسي مداوم از بخشهاي شهرداري براي حصول اطمينان از اينكه شهرداري براساس مصوبات حركت مي‌كند اين قدرت بر اين است كه ميزان انحراف شهرداري را از شاخصها تعيين كند و پيشگيري كند از هر نوع رشوه دادن ورشوه گرفتن.
قدرت قضايي / نيمه قضايي : گاهي تشكيل هيأت منصفه به عهده شوراهاست در بعضي كشورها كه به صورت غير متمركز اداره مي‌شود و هر استان یاشهر اختيارات كامل دارد تشكيل هيأت منصفه شوراها انجام مي‌شود . برخي از دادگاه‌هاي استياف ( دادگاه تجديدنظر ) كه نمايندگان مردم هستند تشكيل آنها برعهده شوراهاست . در ايران كه شوراها به طور غير متراكم است فقط حق نظارت بردعاوی شهرداري با طرفهاي ديگررا
دارد .

وظايف كلي و عمومي شهرداري :
برنامه‌ريزي شهري حفظ محيط زيست
حمل و نقل سردخانه‌ها
آتش‌نشاني و بلايا ا نبارها
تأمين فضاي سبز تسهيل سرمايه‌گذاري
تأمين پاكيزگي
زيبا‌سازي فضاي عمومي ساختن و اداره فرهنگسراها
اداره امور گورستان شورا و شهرداري
اداره بازارهاي عمومي
ميادين ميوه و تره بار
خدمات فرهنگي و سرگرميها نظارت بر اجراء
جلب و جذب گردشگر
ارائه خدمات انتظامي
رانندگي و ترافيك

ساختار شهرداري
1- ساختار وظيفه‌اي : يعني مأموريت آنها را ساختارشان را تعيين مي‌كند .

2- ساختار بخشي : منظور منطقه‌اي بودن و تقسيم‌بندي جغرافيايي
3- ساختار ماتريسي : اين ساختار طول و عرضي خواهد بود و بيشتر كارهاي پروژه‌اي و قرار دادي و تيمي است . يعني گروه‌هايي بر اساس قرار داد تشكيل مي‌شود و كار را انجام مي‌دهند . بوروكراسي آن خيلي كم و محدود است .
4-ساختار شبكه‌اي : استقلال عمل در بخشهاي مختلف شهرداري است . در كشورهايي كه حالت پيشرفته دارند نوعي ساختار وجوددارد به نام :
5- ساختار مجازي : كه انجام كارها از طريق شبكه اينترنتي و غير حضوري است .
در ايران ساختارها بيشتر وظيفه‌اي و بخشي است .
ساختار مجازي و شبكه‌اي هم در طول و هم در عرض ساختار شهرداري عدم تمركز وجود دارد .
هم رابطة تيمي دارند و هم رابطه سازماني

ساختار شهرداريها در ايران
به ميزان جمعيت هر منطقه و شهر بستگي دارد .
اگر جمعيت يك شهر زير 000/100 نفر باشد شهرداري آن منطقه با يك معاون اداره مي‌شود .
اگر جمعيت يك شهر بين 100 تا 200 هزار نفر جمعيت داشته باشد شهرداري با دو معاون اداره مي‌گردد .
اگر جمعيت يك شهر بالاي 200 هزار نفر باشد شهرداري با سه معاون اداره خواهد شد .
تعيين استاندارها براي ساخت و ساز و نظارت برعهده معاونت عمراني و شهرسازي است . كارفرماي قراردادها قسمت معاون شهري است .

كار ستاد :
طراحي برنامه‌ريزي نظارت پشتيباني
سازمان عملیاتی كار صف است كه به اجرا مي‌پردازد اگر سازمان نباشد كار اجرا به بخش خصوصي داده مي‌شود.
يكي از مهمترين مباحث در شهرداري تامین نيروي انساني است كه يكي از وظايف مدير است .
در زمانهاي دور انسان بعنوان ابزار در نظر گرفته مي‌شد .
منابع انسانی ( منبع تأمين كار )
در گذشته مطرح بود كه :
1- انسان = ابزار توليد / از كار گريزان / بايد بشدت بر آن نظارت انجام گردد .
2- نهضت روابط انساني :حمايت از كاركنان و نيروي انساني و مسئله انسان مسؤول مطرح شد و مسئله انگيزش عنوان شد .
3- امروز انسان را يك انسان پيچيده مي‌گويند كه قابل پيش‌بيني نيست و به راحتي نمي‌توان در مورد او قضاوت كرد .

منابع انساني و حكومت محلي
در سازمان ،اگر از نيروي موجود استفاده کنند، مي‌گويند از بازار كار داخلي استفاده شده است .
در سازمان اگر از نيروي بيرون سازمان استفاده شود، مي‌گويند از بازار كار خارجي استفاده كرده است .

خريد نيرو : پيدا كردن نيرو با تخصص لازم از خارج سازمان
در دولت‌هاي محلي تامین نيروي كار از چند طريق است :
1- از طريق مركزيت كشور با ضوابط ملي( متخصص‌تر و با سوادتر هستند) .
2- از طريق ضوابط با اولويت‌ نيروهاي بومي ( دارای توان متوسط)
3- حالت تركيبي از نيروهاي ملي و محلي ( منطقي ترين شيوه استفاده از نيروهاست).
در ايران در شهرداريها معمولاً از شيوة تركيبي استفاده مي‌شود به دليل غير متراكم بودن

فرهنگ سازماني در مناطق و محلات
اهميت فرهنگ به اين دليل است كه در حكومتهاي محلي مقوله فرهنگ از مركز جدي‌تر و قوي‌تر است .
تعريف فرهنگ : فرهنگ الگوي ارزشها ، آداب ، رسوم ، عقايد و اولويتهاي يك جامعه است ، آن چه كه رفتار جمعي جامعه مي‌باشد فرهنگ است .
فرهنگ معمولاً سه رده و سه بخش دارد .
1- بخش پنهان ريشه
2- بخش پايه ساقه
3- بخش نمادها شاخ‌ و برگ

ريشه‌ها شامل : باورها ، ايدئولوژيها ( اعتقادات قلبي ) مكنونات جامعه
پايه شامل : نگرشها ، اصول و رفتارهاي كلي جامعه
شاخ و برگ : نمادهاي فرهنگي و سمبل‌هاي اجتما عی است.
وقتي وارد یک سازمان و یا يك جامعه بشويم اول شاخ و برگ را مي‌بينيم بعد ساقه و بعد ريشه را .

فرهنگ در سازمان
فرهنگ در سازمان عبارت است از هنجارهاي مشترك ، جامعه پذيري ( انجام كار با يكديگر ) سمبلها و نمادها و زبان مشترك در آن سازمان و اين فرهنگ در موضوع و کار اثر جدي و پايه‌اي دارد .
در فرهنگ هم دو مقوله اثر گذار هستند:
1- محيط
2- استراتژي
اگر تغييرات محيطي زياد باشد به آن محيط متغير مي‌گويند .
اگر تغييرات آن محدود باشد به آن محيط پايدار مي‌گويند و استراتژي مي‌تواند استراتژي تمركز به مسائل بيروني يا مسائل دروني باشد .

تعريف استراتژي :
چگونگي حركت به سمت هدف و نحوة رسيدن به هدف

تعريف خط‌مشي :
قيد و بندها و بايدها و نبايدهاي محيط [ دولت ، گروه‌ها ، اعضا ، اتحاديه‌ها ]

فرهنگ كار آفريني :
هنگامي كه تمركز استراتژيك سازمان بر محيط بيروني است و براي دستيابي به نيازها و خواسته‌هاي مردم در محيط پويا و متغير عمل مي‌كند فرهنگ حاكم فرهنگ كارآفريني است. بدين معنا كه مدير منطقه‌اي به دنبال فرصتها در محيط مي‌گردد و در آن حالت ابتكار و خلاقيت هم بسيار جدي است .

فرهنگ مأموريتي :
سازمانهاي محلي كه خدمت به مردم و مشتريهاي خاص در محيط بيروني را مورد توجه قرار مي‌دهند و نيازي به تغييرات سريع احساس نمي‌كنند و محيط هم با ثبات است فرهنگ حاكم بر سازمان آنان فرهنگ مأموريتي نام دارد .

فرهنگ قبيله‌اي:
اين فرهنگ عموماً بر مشاركت اعضاي سازمان و انتظارات محيطي كه دائماً در حال تغييرات تمركز دارد و چون استراتژي آن دروني است و اصطلاحاً مركز استراتژيك بر داخل سازمان است در فرهنگي شكل مي‌گيرد به نام فرهنگ قبيله‌آي كه در اين فرهنگ بيشتر بر نيازهاي كاركنان توجه مي‌شود تا نيازهاي مردم در محيط و در اصل خود سازمان هدف مي‌شود و افراد سازماني مورد عنايت قرار مي‌گيرند

فرهنگ بوروكراتيك
در اين نوع از سازمان تمركز استراتژيك بر درون سازمان بوده و محيط هم ثابت و سازگانر است. وقتي محيط ثابت و سازگار باشد و تمركز استراتژيك هم دروني باشد فرهنگ مشاركت قانوني افراد در درون سازمان بالا مي‌رود و كمتر به محيط پيرامون توجه مي‌كنند .

كدام فرهنگ براي يك سازمان محلي مناسب‌تر است ؟
كار آفريني چون دولت را مردم انتخاب مي‌كنند . با توجه به محيط‌هاي پويا و خواسته‌هاي مردم و انتظارات آنان فرهنگ كار آفرينانه نسبت به ساير فرهنگ ها با كار محلي تناسب بيشتري دارد. زيرا هم تمركز استراتژيك بر بيرون است هم محيط و نيازهاي مردم به طور مرتب در حال تغيير است و فرهنگ مناسب براي حكومتهاي محلي فرهنگ قبيله‌اي است. زيرا از ظرفيت فكري و توان فيزيكي نيروهاي موجود محلي در حكومت محلي استفاده خواهد شد و معمولاً فرهنگ مأموريت و فرهنگ بوروكراتيك كارايي خود را در روزگار امروز از دست داده‌اند .

سبك‌هاي تصميم‌گيري مديران محلي
1- سبك حرفه‌گرايي
2- سبك مديريت گرايي
3- سبك سياستگرايي مردمی
آنهايي كه سبك تصميم‌گيري آنها سياست‌گرايي مردمي است بر اساس منافع مردم و توجه به مردم تصميم‌گيري مي‌كنند و معمولاً با مديريت مركزي كشور دچار چالش هستند( بين مديريت و سياست رابطه متقابل وجود دارد )
كساني كه سبك 1 و 2 را دنبال مي‌كنند تصميم‌گيري را مربوط به درون سازمان و ساختار مي‌دانند و نيازي به سياسي بودن نمي‌بيند .
كساني كه سبك 3 را دنبال مي‌كنند مي‌گويند بايد ميان درون سازمان و ارتباط مردمي حركت كرد . سبك مديريتي در هر سه اين شيوه‌ها همان رهبري كردن است .

تعريف سبك مديريتي :
سبك مديريت عبارت است از الگوهاي پايدار رفتاري كه رهبران براي رسيدن به هدف از آن استفاده مي‌كنند .
آيا سبك تصميم‌گيري مديران به خود مدير برمي‌گردد يا به عوامل ديگري نيز وابسته است ؟
پاسخ آن است که محيط و پيرامون بر سبك مدير مؤثرند .
انتخاب سبك مناسب براي تصميم‌گيري مديران و رهبران به محيط و هم چنين ميزان آمادگي پيروان و كاركنان بستگي دارد .
در انتخاب اين سه سبك بايد به محيط و شرايط و واقعيتها و توان و انگيزه توجه كرد و معمولاً تركيبي از اين سه سبك انتخاب مي‌شود و يك سبك به عنوان محور در نظر گرفته مي‌شود .
اگر تركيب شورا – شهردار حاكم باشد بايد سبك 3 را برگزيد زيرا مردم شهردارو شورا را انتخاب مي‌كنند.
اگر تركيب شورا – مدير شهر حاكم بود معمولاً سبك 1 و 2 انتخاب مي‌شود .

انتظارات مردم از رهبران محلي :
1- مشاركت و حضور داشتن در صحنه
2- رفاه اقتصادي
3- متحول ساختن جامعه
4- عدالت
بهتر است مديران محلي به خواسته‌ها و علائق و اولويتهاي مردم توجه كنند .اگر بخواهيم پرونده يك مدير را بررسي كنيم و به او نمره دهيم نخست بايد ببينيم .
او چقدر شهروند سازي كرده است .

حقوق شهروندي
داراي سه شاخه اساسي است :
1- حقوق مدني( آزاديهاي فردي ، آزادي بيان ،حق مالكيت ،حق بهره‌مندي از عدالت)
2- حقوق سياسي (حق رأي دادن، حق شركت در تعيين سرنوشت، حق فعاليتهاي سياسي و حزبی و ... )
3- حقوق اجتماعي(حق بهره‌مندي از امنيت ،حق داشتن رفاه عمومي ،حق خدمات اجتماعي)

مدير بهتر است به صورت اداري عمل كند يا مشاركتي در محل و مناطق ؟
مشاركتي بهتر است که البته مشكلاتي دارد.
به دليل هزينه‌بر بودن و زمان بر بودن زيرا هماهنگ كردن تمام نظرات و ايده‌ها وتعامل آنها با يكديگر مشكل است .
براي مشاركت می توان از شیوه هایی استفاده کرد :
- طرح مسئله
- طوفان مغزي

كنترل و نظارت
کنترل و نظارت جزء آخرين فرآيندهاي مديريت در مناطق و محلات و حكومتهاي محلي است .
اگر بهترين برنامه‌ها در جايي برنامه‌ريزي شود اما نظارت بر آنها نباشد دستيابي به اهداف با خطر مواجه مي‌شود .
« كنترل و نظارت تعيين كنننده و تضمین کننده دستيابي به هدفهاست »
آيا مجموعه و سازماني وجود دارد كه نياز به كنترل نداشته باشد ؟
سايبرناتيك (خود کنترلی) بهترين نوع كنترل و نظارت است که هر فرد بر كار خود كنترل لازم و ضروری اعمال ‌كند .
از طريق فرآيند كنترل اطمينان حاصل مي‌شود كه اهداف سازمان مطابق برنامه در حال انجام شدن است .
كار كنترل :
مقايسه عملكرد با شاخصها و از بين بردن و اصلاح انحرافات است و اگر در مجموعه‌آي كنترل نباشد امكان دسترسي به اهداف با خطر مواجه خواهد شد

فرآيند كنترل و نظارت :
کنترل دو مفهوم دارد :
1- كنترلی که دولت محلي نسبت به كاركنان دارد .
2- كنترلی كه دولت مركزي نسبت به دولت محلي دارد .
رابطه نظارت و كنترل ميان دولت مركزي و دولت محلي بر يك طيف استوار است كه از كنترل كامل تا خود مختاري را در برمي‌گيرد .
چگونگی اين كنترل به شرح زير است :
كنترل بررسي اختلاف عملکرد با شاخص‌ و اصلاح آن
نظارت برای تعیین اختلافات با شاخص
خود مختاري و استقلال در چارچوب حاكميت ملي معنا پيدا مي‌كند و اگر از اين چارچوب خارج شد بحث تجزيه پيش مي‌آيد .

سطوح كنترل در حكومت‌هاي محلي
معمولاً كنترل و نظارت درحكومتهاي محلي در دو سطح انجام مي‌شود .
1- كنترل حكومت‌هاي محلي در سطح ملي
2- كنترل حكومت‌هاي محلي در سطح محلي
در سطح ملي : کنترل در سطح ملی شامل کنترل های قانونی ، قضایی و اداری – مالی است.
كنترل قانوني : توسط مجلس قانوني کل كشور با وضع قوانين و نظارت است .
كنترل قضايي ، توسط قوة قضائيه و در مورد رسيدگي به شكايات و اعتراضات مردم مي‌باشد و پي‌گيري امور حقوقي.
كنترل اداري و مالي : قوه مجريه و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي و وزارت اقتصادي و دارايي بر آن نظارت دارد . با کم و زياد كردن تخصيص و تصويب و اعتبارات بودجه برآن نظارت دارند . هر سازماني بايد سالانه تفاهم نامه‌اي با سازمان مديريت و برنامه‌ريزي امضاء كند براي نحوه صرف بودجه.
سازمان بازرسي كل كشور فقط قوه‌ها را نظارت مي‌كند و وظيفة آن تطبيق عملكرد با برنامه است .
نظارت رسيدگي به تخلفات اداري مربوط به هيأت بازرسي اداري همان سازمان است .
رسيدگي به تخلفات مالی با قوة قضائيه است .

کنترل در سطح محلي
در سطح محلی، كنترل قانوني شوراي محلي توسط استانداري انجام مي‌شود كه نمايندگان حکومت مرکزی هستند . عمل كردن به طرح جامع بايد توسط استانداري تصويب شود .

كنترل اداري محلي
توسط سازمانهاي تابعه وزارت خانه ها ‌انجام مي‌شود .

كنترل مردمي
به اعتبار رأي به شوراها انجام مي‌شود . در هر صورت ، بطور دائم عملكرد حکومت های محلی با برنامه تطبيق داده می شود و ميزان فاصله برنامه با هدف تعيين و اصلاح می گردد . جمع بندی اینکه کنترل در سازمانهاي متمركز توسط رئيس يا مركزيت صورت می گیرد.
در سازمانهاي مردمی و ادهوکراسی كنترل تفويض مي شود .
در سازمانهاي پيشرفته به صورت خود كنترلي است .